ICT wordt simpeler en menselijker ook als het gaat om kunstmatige intelligentie (AI). Met de komst van de Europese AI Act moeten organisaties in Europa zorgvuldiger omgaan met AI-toepassingen. De wet wordt in fases ingevoerd en sinds 2 augustus 2025 gelden er nieuwe verplichtingen. Wat is er veranderd en wat betekent dit voor je organisatie?
Wat hield de eerste fase in?
In februari 2025 ging de eerste fase van de AI Act van start. De focus lag toen vooral op:
- Bewustwording en basiskennis van AI in organisaties.
- Het vermijden van verboden AI-toepassingen (de categorie onacceptabel risico).
- Het onderstrepen dat niet alleen ontwikkelaars verantwoordelijk zijn, maar ook aanbieders, gebruikers en andere schakels in de keten.
Wat is er sinds augustus 2025 veranderd?
Sinds augustus is er een nieuwe stap gezet. Vooral organisaties die werken met generatieve AI (zoals chatbots of AI-assistenten) krijgen hiermee te maken.
De belangrijkste verplichtingen:
- Transparantie Gebruikers moeten weten dat ze met AI communiceren, inclusief een duidelijke melding dat AI fouten kan maken.
- Menselijk toezicht AI mag niet zomaar beslissingen nemen die grote gevolgen hebben. Een medewerker moet altijd kunnen ingrijpen en beoordelen.
- Documentatie & verantwoording Organisaties moeten vastleggen hoe modellen werken, met welke data ze getraind zijn en hoe risico’s zoals bias worden beperkt.
Wat betekent dit voor de verschillende rollen?
| Rol | Verplichtingen |
|---|---|
| Ontwikkelaar / aanbieder | Zorgen voor transparantie, beveiliging en technische eisen. |
| Gebruiker | AI verantwoord inzetten, medewerkers informeren en uitkomsten toetsen. |
| Importeur / vertegenwoordiger | Zorgen dat AI-producten voldoen aan de wet en audits mogelijk maken. |
Veel bedrijven vervullen meerdere rollen tegelijk — en daarmee ook meerdere verantwoordelijkheden.
Vooruitblik: 2026
Vanaf augustus 2026 wordt het pas echt spannend. Dan volgen de regels voor hoog-risico AI-toepassingen, bijvoorbeeld in de zorg, het onderwijs, rechtspraak of beveiliging. Deze categorie kent strenge eisen op het vlak van toezicht, testen en documentatie.
Wie nu al begint met goede processen en heldere afspraken, staat straks een stuk sterker.
Wat kun je nu doen?
- Breng in kaart welke AI-toepassingen er binnen je organisatie zijn.
- Controleer onder welke risicocategorie ze vallen.
- Zorg dat medewerkers weten wanneer ze met AI te maken hebben.
- Houd altijd menselijk toezicht bij belangrijke beslissingen.
- Documenteer het gebruik van AI en blijf monitoren.
Onze visie
Bij Analyst ICT zien we AI als een kans, mits goed toegepast. De AI Act helpt om helderheid te scheppen en verantwoord met AI om te gaan. Door nu al de juiste stappen te zetten, voorkom je stress en gedoe op het moment dat de strengere regels ingaan. Vindt je het leuk om kennis te maken met AI? Of heb je hulp nodig met de goede toepassing hierin? neem dan even contact op.
